Wetgeving
Digitale toegankelijkheid is sinds 28 juni 2025 wettelijk verplicht voor veel Nederlandse websites. De European Accessibility Act (EAA), in Nederland geïmplementeerd als de Wet digitale toegankelijkheid, vereist dat websites en apps van dienstverleners voldoen aan de WCAG 2.1 AA-standaard. Niet-voldoen kan leiden tot aanzienlijke boetes.
Veel ondernemers weten niet dat deze wetgeving ook op hen van toepassing is. In dit artikel leg ik uit wat de EAA inhoudt, voor wie het geldt, en wat je moet doen om te voldoen. Dit is geen optioneel advies: het is wetgeving die handhaving kent via de Autoriteit Consument en Markt (ACM).
Deze wetgeving raakt direct aan je keuze om een website te laten maken. Toegankelijkheid moet vanaf het begin in het design en de techniek worden ingebouwd, niet achteraf worden toegevoegd.
Wat is de European Accessibility Act?
De European Accessibility Act (EAA), officieel Richtlijn (EU) 2019/882, is een Europese richtlijn die de toegankelijkheid van producten en diensten regelt. De richtlijn is op 28 juni 2025 in werking getreden in alle EU-lidstaten. In Nederland is de richtlijn geïmplementeerd via de Wet digitale toegankelijkheid.
De wet vereist dat diensten die via een website of app worden aangeboden, toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. Dit omvat mensen met visuele, auditieve, motorische of cognitieve beperkingen. De standaard die wordt gehanteerd is WCAG 2.1 niveau AA, een internationale standaard voor webtoegankelijkheid.
De ACM (Autoriteit Consument en Markt) is de toezichthouder in Nederland. De ACM kan boetes opleggen aan ondernemingen die niet voldoen, met herhalingsboetes bij aanhoudend niet-voldoen.
Voor wie geldt de EAA?
De EAA geldt voor ondernemingen die diensten aanbieden aan consumenten in de Europese Unie. Er is echter een belangrijke vrijstelling: micro-ondernemingen zijn vrijgesteld. Een micro-onderneming is gedefinieerd als een onderneming met minder dan 10 werknemers en een jaaromzet of balanstotaal van minder dan €2 miljoen.
Dit betekent in de praktijk:
- Vrijgesteld: zzp'ers, eenmanszaken en kleine MKB-bedrijven met minder dan 10 werknemers en minder dan €2 miljoen omzet
- Niet vrijgesteld: middelgrote en grote MKB-bedrijven, corporates, overheidsinstanties, en webshops die aan consumenten verkopen
- Altijd verplicht: overheidsinstanties en semi-overheidsinstanties (vallen onder een aparte wet, de Tijdelijke wet digitale toegankelijkheid overheid)
Let op: de vrijstelling voor micro-ondernemingen geldt alleen voor de EAA. Andere wetgeving, zoals de AVG, geldt wel voor alle ondernemingen ongeacht grootte. Lees ook onze AVG checklist voor je website in 2026.
Wat is WCAG 2.1 AA?
WCAG staat voor Web Content Accessibility Guidelines. Het is een internationale standaard ontwikkeld door het W3C (World Wide Web Consortium). WCAG 2.1 is de versie die in de EAA wordt genoemd. Niveau AA is het vereiste niveau: het bevat de belangrijkste toegankelijkheidseisen zonder onredelijke lasten voor de website-eigenaar.
WCAG 2.1 AA is gebaseerd op vier principes:
1. Waarneembaar (Perceivable)
Inhoud moet waarneembaar zijn voor alle gebruikers, ook mensen met visuele of auditieve beperkingen. Dit omvat:
- Tekstalternatieven voor afbeeldingen (alt-tekst)
- Ondertiteling voor video's en transcripties voor audio
- Voldoende kleurcontrast (minimaal 4,5:1 voor normale tekst)
- Schaalbare tekst tot 200% zonder verlies van functionaliteit
2. Bedienbaar (Operable)
Alle functionaliteit moet bedienbaar zijn, ook zonder muis. Dit omvat:
- Toetsenbordnavigatie: alle functies bereikbaar via Tab-toets
- Geen time-outs zonder mogelijkheid om ze te verlengen
- Geen flitsende content die epileptische aanvallen kan veroorzaken
- Skip-links om direct naar hoofdinhoud te springen
3. Begrijpelijk (Understandable)
Inhoud en bediening moeten begrijpelijk zijn. Dit omvat:
- Duidelijke taal met de juiste lang-attribuut (lang="nl")
- Voorspelbare navigatie met consistente menu's
- Foutpreventie bij formulieren met duidelijke foutmeldingen
- Labels voor alle formuliervelden
4. Robuust (Robust)
De website moet compatibel zijn met hulptechnologieën zoals schermlezers. Dit omvat:
- Correcte HTML-structuur met semantische tags (header, nav, main, footer)
- ARIA-labels waar nodig voor dynamische content
- Compatibiliteit met schermlezers (NVDA, JAWS, VoiceOver)
Hoe weet ik of mijn website voldoet?
Een toegankelijkheidsaudit is de enige manier om zeker te weten of je website voldoet aan WCAG 2.1 AA. Een audit kan op drie niveaus worden uitgevoerd:
Automatische test
Tools als Lighthouse, axe DevTools en WAVE scannen je website op technische toegankelijkheidsproblemen. Ze vangen 20-30% van de problemen. De tests zijn gratis en een goede eerste stap.
Handmatige test
Een expert loopt je website handmatig door, met toetsenbord en schermlezer. Dit vangt de overige 70-80% van de problemen. Een handmatige audit kost €500-€2.000 afhankelijk van de grootte van je website.
Gebruikerstest
De meest waardevolle test: mensen met een beperking gebruiken je website en geven feedback. Dit onthult problemen die audits missen. Een gebruikerstest kost €1.000-€3.000 maar levert de meest betrouwbare resultaten op.
Wat moet je doen als je niet voldoet?
Als je website niet voldoet aan WCAG 2.1 AA, moet je een toegankelijkheidsverklaring publiceren op je website. In deze verklaring beschrijf je welke onderdelen niet toegankelijk zijn, waarom niet, en wanneer je ze zult aanpassen. Dit heet de 'onverhoudingsmatige last'-clausule: als de kosten van aanpassing onevenredig hoog zijn in verhouding tot de baten, mag je onder voorwaarden afwijken.
De ACM kan boetes opleggen als je geen verklaring hebt of als je de problemen niet binnen een redelijke termijn aanpakt. De ACM hanteert een escalatiemodel: eerst een waarschuwing, dan een last onder dwangsom, dan een boete.
Toegankelijkheid is meer dan wetgeving
Toegankelijkheid is niet alleen een wettelijke verplichting. Het is ook een businesskans. Ongeveer 15-20% van de Nederlandse bevolking heeft een vorm van beperking. Een toegankelijke website bereikt deze groep, wat betekent dat je meer klanten bedient en meer omzet genereert.
Daarnaast verbetert toegankelijkheid je SEO. Google beloont websites met een goede structuur, alt-teksten en snelle laadtijden. Veel WCAG-eisen overlappen met SEO-best-practices. Een toegankelijke website is vaak ook een beter vindbare website.
Conclusie
De European Accessibility Act heeft digitale toegankelijkheid tot wettelijke verplichting gemaakt voor ondernemingen boven de drempel van 10 werknemers of €2 miljoen omzet. De ACM handhaaft met boetes en dwangsommen. WCAG 2.1 AA is de standaard die je moet halen.
Toegankelijkheid is niet iets dat je achteraf toevoegt. Het moet in het design en de techniek worden ingebouwd vanaf het begin. Als je een nieuwe website laat maken, vraag dan expliciet om WCAG 2.1 AA-conformiteit. Plan een gratis adviesgesprek als je wilt weten of je website voldoet of hoe je het kunt aanpassen.
Veelgestelde vragen
Voor welke bedrijven is digitale toegankelijkheid verplicht?
Sinds 28 juni 2025 is de European Accessibility Act van kracht. De wet geldt voor ondernemingen die diensten aanbieden aan consumenten in de EU, met een vrijstelling voor micro-ondernemingen (minder dan 10 werknemers en minder dan €2 miljoen omzet of balanstotaal). Overheidsinstanties vallen onder een aparte wet en zijn altijd verplicht.
Wat is WCAG 2.1 AA?
WCAG 2.1 AA is het vereiste toegankelijkheidsniveau onder de EAA. Het is gebaseerd op vier principes: waarneembaar (alt-teksten, ondertiteling, kleurcontrast), bedienbaar (toetsenbordnavigatie, geen time-outs), begrijpelijk (duidelijke taal, foutpreventie) en robuust (compatibiliteit met schermlezers). Het is een internationale standaard van het W3C.
Hoe hoog zijn de boetes voor niet-toegankelijke websites?
De ACM kan boetes en dwangsommen opleggen bij aanhoudend niet-voldoen. De ACM hanteert een escalatiemodel: eerst een waarschuwing, dan een last onder dwangsom, dan een boete.
Hoe test ik of mijn website toegankelijk is?
Een combinatie van drie methoden geeft het meest betrouwbare resultaat: automatische tests met tools als Lighthouse of axe DevTools (vangen 20-30% van problemen), handmatige tests door een expert met toetsenbord en schermlezer (vangen 70-80%), en gebruikerstests met mensen met een beperking (vangen de resterende problemen).
Wat als ik mijn website niet volledig toegankelijk kan maken?
Als de kosten van aanpassing onevenredig hoog zijn in verhouding tot de baten (de 'onverhoudingsmatige last'-clausule), mag je onder voorwaarden afwijken. Je moet wel een toegankelijkheidsverklaring publiceren op je website waarin je beschrijft welke onderdelen niet toegankelijk zijn, waarom niet, en wanneer je ze zult aanpassen.